یک رژیم غذایی مناسب برای خودتان تهیه کنید تا نتایج بهتری را بدست آورید. در زیر به برخی از دروغ های بزرگ در مورد چاقی اشاره شده است:

  • دروغ شماره ۱ حذف زرده ی تخم مرغ

حذف زرده تخم مرغ از رژیم غذایی، اشتباه است. این باورغلط وجود دارد که کلسترول موجود در زرده ی تخم مرغ، منجر به افزایش فشار خون و کلسترول خون می شود که به دنبال آن آسیب به شریان ها اتفاق می افتد. حقیقت این است که کل تخم مرغ سرشار از پروتئین، چربی های سالم، ویتامین ها و مواد معدنی می باشد.


چاق اما خوش اندام: شما لازم نیست که همیشه وزن خود را کم کنید تا سالم باشید.

تمام چیزی که شما نیاز دارید انجام دهید این است که ورزش کنید و خوش اندام باقی بمانید. این ها تمام یافته های جنیفر کوک است، زمانی که او در حال تلاش برای یافتن مزیت های فیتنس هوازی از راحت ترین تمرینات ورزشی تا شدیدترین آن ها بر روی قلب و سلامت دستگاه گردش خون بود. کوک کشف کرد که افراد دارای اضافه وزن (BMI 40) (چاق ترین افراد) هنوز هم می توانند خوش اندام و سالم باشند به این صورت که مرتب ورزش کنند.


چاقی و ژنتیک

بشر با یک سری از سلول‌های دائمی چربی در بدن متولد می‌شود. این انباشته شدن چربی بر اثر تغذیه است که موجب تورم و تکثیر سلول‌های چربی می‌شود. وقتی سلول چربی از یک حدی رشد کند، تکه‌تکه و به چند قسمت تقسیم می‌شود.

اگر مرحله افزایش سلول‌های چربی از زمان کودکی تا بلوغ را نداشته باشیم و همان تعداد سلول‌ها ثابت بماند و چربی در آنها به اندازه‌ای ذخیره شود که نترکد، تعداد سلول‌های چربی بدن زیاد نمی‌شود. تصور کنید یک انسان با ۱۵ میلیارد سلول چربی متولد می‌شود، این سلول‌ها اگر تا زمان بلوغ ثابت بماند امکان بزرگی، چاقی و ترکیدن آنها پس از بلوغ بسیار کم می‌شود به همین دلیل باید به پدرها و مادرها نسبت به داشتن فرزندان چاق و اصطلاحا تپل‌مپل هشدار داد.

استعداد وجود این سلول‌هاست که در سنین پرتحرک و بلوغ باید مورد توجه قرار گیرد و اگر روزی میزان تحرک فرد کم شود مثلا پس از ازدواج و دوران میانسالی، این استعداد باعث چاقی می‌شود. به عنوان مثال کودک در دوران دبستان تحرک زیادی دارد و چربی‌های موجود را می‌سوزاند اما به محض این‌که بزرگ‌تر و کم‌تحرک‌تر می‌شود، چاقی کم‌کم بروز پیدا می‌کند. این حالات در دوران آمادگی کنکور که تحرک فرد کم می‌شود، بسیار بیشتر به چشم می‌خورد.

در موارد چاقی موضعی، امکان تجزیه و هضم چربی وجود ندارد و چربی قادر به تجزیه و شکستن نخواهد بود، یعنی آنزیمی داخل این سلول وجود دارد که آن را در شکستن چربی ناتوان کرده است که این مساله به طور ژنتیکی بیشتر رخ می‌دهد.

امروز می‌کوشند با اصلاح ژن، توان تجزیه چربی بدن انسان زیاد شود تا به نوعی از چرخه تکثیر و انباشت چربی جلوگیری کنند.

البته باید دانست که تا این مرحله یعنی پیش از انباشت چربی در نقاط مختلف بدن و ایجاد چاقی موضعی با تغذیه، ورزش و تحرک می‌توان از گسترش چاقی جلوگیری کرد اما باید بدانیم که اگر با توده‌ای عظیم و نسبتا قابل رویت از چربی بدن مواجه هستیم این امکان در کاهش آن با رژیم و ورزش‌های معمولی بسیار کم است و اگر هم تلاش کنیم تا حد کمی به کاهش حجم چاقی موضعی می‌توان کمک کرد.

در اینجا باید گفت با وجود فعالیت‌های زیادی که انجام می‌دهیم، باز هم نمی‌توانیم آن‌طور که باید به لاغری موضعی دست یابیم. چاقی عمومی بدن تنها با رژیم‌های غذایی و ورزش‌های کالری‌سوز قابل برطرف شدن است اما اگر رژیم‌های غذایی موثر نباشد، اعمال جراحی با هدف کاهش حجم معده از جمله گذاشتن حلقه بین مری و معده یا تغییر مسیر غذا از مری به روده انجام می‌شود. با تکنیک‌های لاپاراسکوپی نیازی به جراحی‌های وسیع و باز نیست، البته بروز عوارض کلیوی و پیدایش عارضه کبد چرب از پیامدهای این روش‌ اخیر است.

در چاقی‌های موضعی چربی بیشتر در نواحی برجسته خارجی لگن تجمع می‌کند. نقاطی مثل شکم، بازوها، قسمت‌های داخلی ران و بالاتر از زانو، نواحی مختلف باسن، کناره‌های شکم، ناحیه غبغب، ناحیه پشت دنده‌ها و قفسه سینه برحسب نوع محل با تجمع چربی همراه است.

افرادی که به چاقی موضعی مبتلا می‌شوند از دوران جوانی سنگ بنای آن را گذاشته‌اند. بیشتر این افراد دختر خانم‌ها هستند که باید از همان سنین بلوغ نسبت به چگونگی تغذیه، میزان، نوع و نحوه غذا خوردن و حتی فواصل زمانی آن توجه کنند.

چاقی و ژنتیک

نحوه قرار گرفتن چربی در فضای بافت‌های مختلف بدن در زنان و مردان متفاوت است، از این رو چاقی در زنان با حالت مجعد روی پوست همراه است و فرو رفتگی و برجستگی‌های نواحی چاق نسبت به آقایان، در زنان بیشتر مشهود است. سلول چربی در زنان از کروی بودن منظمی برخوردار نیست و حتی به شکل سوسیس در نواحی سطحی پوست قرار دارد و این مساله درمان‌های لیپوساکشن را در زنان نسبت به مردان دشوارتر می‌کند.

چاقی موضعی و سلولیت در آقایان کمتر بوده و چربی در داخل محفظه‌های لوزی‌شکل و مثلثی‌‌ از یک نظم بهتری نسبت به خانم‌ها برخوردار است. به این دلیل است که در آقایان چاقی‌های موضعی کمتر دیده می‌شود. البته به این مساله نیز باید جنس پوست و بافت آن را افزود.

Fixfat یا Reserve fat همان چربی‌های ذخیره‌ای و انباشته است که فاقد آنزیم تجزیه کننده چربی یا در اصطلاح لیپولیزاست و باید این گونه چربی‌ها استخراج شوند به همین دلیل است که تلاش زیاد برای سوزاندن آن در یک زمان و یک مکان از رژیم درمانی و ورزش متوقف شده و بی‌اثر می‌شود.

از نظر متخصصان، تجزیه چربی‌ها با روش‌هایی چون اولتراسونیک و با استفاده از امواج مافوق صوت یا استفاده از لرزاننده‌های بافت چربی یا لیزرهای مخصوص برای این گونه چربی‌ها توصیه می‌شود. لیپوساکشن و استخراج چربی از بدن بیشتر به صورت عمقی انجام می‌شود تا چربی‌ها و چاقی دوباره عود نکنند.

اما در خصوص داروهای چربی‌سوز باید گفت آنقدر که تبلیغ می‌شود، موثر نیست و حتی با عوارض جبران‌ناپذیری همراه است، اما در خصوص بهره‌گیری از برخی لرزاننده‌های موضعی این احتمال وجود دارد که با شکستن دیواره سلول چربی این توده چربی به صورت سیال و مایع درآمده و از حالت برجستگی به حالت شل شده درآید، اگرچه احتمال عود مجدد و پر شدن دوباره سلول چربی وجود دارد اما باید با استفاده از رژیم‌های مناسب و ورزش قبل از این که دوباره به حالت اول برگردد، سوزانده شده و از بین بروند.

نباید فراموش کرد که بهترین زمان برای مقابله با چاقی درمان موضعی آن از ۱۶ تا ۲۵ سالگی است و در این زمان با زدن کانال‌های متعدد در توده چربی می‌توان حجم آن را کاهش داد و قوام و سفتی آن را به طور یکسان حفظ کرد.

از نظر جراحان، توده چربی‌ای که با رژیم‌های سنگین و طولانی و حتی ورزش‌های سخت و موثر از بین نرفته و حجم آن از حد کنونی‌اش بیشتر کاهش نمی‌یابد، باید جراحی شود. رژیم و ورزش تنها روی بافت چربی سطحی موثر است و در موارد چربی‌های عمقی که بدون آنزیم تجزیه‌کننده هستند، رژیم غذایی و ورزش تقریبا بی‌اثر است. اگر ضخامت چربی متابولیک، سطحی و قابل تجزیه باشد – بویژه در آقایان مشاهده می‌شود- با رژیم و ورزش تا حدی قابل درمان است.

تشخیص این نوع چربی به ناحیه و ضخامت آن و همچنین پاسخ به درمان‌های رژیم و ورزش بستگی دارد.

اگر بیماری با قد و وزن متعادل یا حداقل و حداکثر ۵ پوند اضافه یا کاهش وزن، (معادل ۲/۵ کیلوگرم) به پزشک مراجعه کند، با مشاهده چربی موضعی و چاقی نواحی موضعی این امکان وجود ندارد که بتوان به طور کامل ناحیه چاق را لاغر کرد و دیگر رژیم و ورزش برای او بی‌تاثیر است. او باید به روش‌های دیگری روی آورد. چربی‌‌های زیر شکم و چربی‌های افتاده با حجم زیاد، امکان کوچک شدن را ندارند؛ اما چربی‌های نواحی بالایی شکم قابل تحلیل و تجزیه‌اند.

اگر وزن بیمار حدود ۱۵ کیلوگرم بیش از قد وی باشد، ابتدا به او حتما رژیم غذایی و ورزش توصیه می‌شود، سپس در صورت باقی ماندن چربی‌های موضعی، ساکشن پیشنهاد می‌شود. ضخامت چربی را پزشکان با دست خود از طریق چنگ زدن به توده چربی محاسبه می‌کنند و تجربه در این مساله مهم است. این در حالی است که مطمئنا اگر انسان با احتساب کالری و انرژی هر غذا، آن را مصرف کند، می‌تواند از انباشت چربی مازاد جلوگیری کند.

اگر کالری بدن از مقدار لازم کمتر باشد، بدن موظف است از خود چربی‌های مازاد و انباشته شده شکسته کمک بگیرد (بسوزاند)‌ اما اگر بیش از نیاز روزانه غذا و کالری وارد بدن شود، نه‌تنها از چربی‌های مازاد بدن کاسته نمی‌شود؛ بلکه ممکن است به دلیل کم‌تحرکی به چربی‌های قبلی هم اضافه شود و این مساله با میزان تحرک و سوخت و ساز بدن ارتباط مستقیمی دارد.

زندگی ثابت و ماشینی امروز، ورزش نکردن و استفاده از غذاهای پرکالری موجب افزایش قند و چربی‌ها می‌شوند

بدن انسان حدود ۲۵۰۰ کالری انرژی نیاز دارد که باید به طور روزانه برای بدن افراد بالغ تامین شود. متاسفانه همه می‌خواهند شام، میوه، آجیل، بستنی و تنقلات دیگر بخورند؛ اما چاق نشوند. باید دانست که حتی میوه‌ها هم کالری دارند. حتی سبزیجات، هویج، کاهو و کلم هم پرانرژی هستند؛ اما میزان آنها متفاوت است.

با در نظر گرفتن یک جدول از کالری غذاها و میوه‌ها و نصب آن مقابل دیدگان خود، می‌توان هر روز و هر لحظه برای خوردن آنها دقت کرد.

پس از ورزش هم باید دقت کرد که چون کالری و انرژی زیادی مصرف شده و تا حدودی چربی‌ها از بین رفته‌اند، با مصرف غذا و تنقلات، چربی‌های از دست رفته دوباره جایگزین نشوند.

راه‌های رهایی از چاقی

با پیشرفت وضعیت بهداشت و سلامت در جوامع بویژه کشورهای روبه رشد، همچنین بهبود زندگی و گسترش تنوع غذایی و نوع تغذیه افراد، بروز برخی مشکلات از جمله چاقی و اضافه وزن افزایش می‌یابد.

در کشوری مثل آمریکا یک سوم از مردم دارای توده بدنی بیش از حد مجاز هستند و این آمار در کشور در حال توسعه‌ای مانند مکزیک یک چهارم مردم را درگیر کرده است.

به طور کلی بر اساس تقسیم‌بندی، ضریب توده بدنی یا در اصطلاح BMI در ۳ گروه تعریف شده است: ضریب بین ۲۰ تا ۲۵ ایده‌آل، ۲۵ تا ۲۷ اضافه وزن و ۲۷ به بالا درجاتی از چاقی. افراد دارای ضریب ۳۰ گروه دوم چاقی و ۳۵ به بالا به درجات چاقی مرضی مبتلا هستند.

زندگی ثابت و ماشینی امروز، ورزش نکردن و استفاده از غذاهای پرکالری موجب افزایش قند و چربی‌ها می‌شوند. فست‌فودها و غذاهای آماده و در جوامعی مانند کشور ایران مصرف خورشت‌های پرچرب، مصرف کله‌پاچه، دل و جگر و مغز گوسفند باعث بروز سندرم متابولیک بر اثر افزایش قند خون، بالا رفتن چربی بد (LDL) و کاهش چربی مفید (HDL) می‌شوند. همچنین چاقی‌های شکمی که به اصطلاح سیبی شکل هستند و بیشتر در آقایان دیده می‌شود و چاقی‌های گلابی شکل در نواحی لگن که در زنان بروز می‌کند، مهم‌ترین نگرانی بهداشتی هر جامعه را به خود اختصاص می‌دهد.

امروز با توجه به عوامل چاقی، برخی تولیدکنندگان دارو در دنیا قصد دارند برای حذف چاقی و کنترل آن داروهایی بسازند.

این آرزوی هر مجموعه داروسازی است تا با تولید دارویی کم عارضه و موثر، سهم عمده‌ای در کاهش وزن و جلوگیری از چاقی داشته باشد.

داروهای کندکننده روند چاقی یا درمان‌کننده این عارضه، طرفداران زیادی در ایران و جهان پیدا کرده است. متاسفانه مخاطب این گونه داروها را افراد میانسال و جوان که بعضا از قشر عامی و کم‌سواد جامعه هستند، تشکیل می‌دهند. این افراد اطلاعات موثق پزشکی و علمی ندارند و بیشتر از طریق دوستان و آشنایان یا تبلیغات ماهواره‌ای و مجلات از وجود چنین داروهایی مطلع می‌شوند.

چاقی و ژنتیک

امروز مصرف بسیاری از داروهایی که از گذشته تاکنون برای درمان چاقی مطرح شده است، از سوی سازمان‌های بین‌المللی معتبر، محدود یا ممنوع شده و زیر سوال رفته است. در گذشته بسیاری از ترکیبات آمفتامین که شیوع قابل توجهی برای مهار چاقی داشتند و داروی فِن فِن (جزو ترکیبات محرک است) به دلیل عوارضی چون افزایش فشارخون بالا و بروز مشکلات قلبی و عروقی، منع مصرف شدند. اما امروز هنوز شاهد مصرف برخی از انواع آن در میان جوانان هستیم که خواسته یا ناخواسته از آنها استفاده می‌کنند. در حال حاضر داروی اورلیستات (Orlistat) یا داروی سیبوترامین (Sibutramin) تنها ۲ داروی مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هستند.

داروی اول با مهار آنزیم لیپاز (Lipaz) که در هضم چربی‌ها موثر است، می‌تواند موجب دفع دست‌نخورده چربی از داخل سلول و بدن شود.

کسانی که لذت خوردن غذاهای چرب را با هیچ چیزی عوض نمی‌کنند، علاقه زیادی به مصرف این گونه داروها دارند. آنان این دارو را نیم تا یک ساعت قبل از صرف غذاهای چرب می‌خورند، اما با خوردن آن دچار نوعی اسهال چرب موسوم به استئاتوره می‌شوند. البته این عارضه برای هر فرد قابل قبول نیست. این دارو اگرچه در ابتدا به توده چربی بدن کاری ندارد، اما پس از مصرف مکرر، موجب کاهش چربی‌های ذخیره‌ای می‌شود.

همچنین این داروها در روند جذب ویتامین‌های محلول در چربی اختلال ایجاد می‌کنند.

مدتی پس از مصرف این دسته از داروها، ویتامین‌هایی همچون A و D نیز همراه چربی‌های دفعی از بدن خارج می‌شوند. این مساله تاثیرات سوئی روی -که نیاز فراوانی به این گونه ویتامین‌ها دارد- بر جای می‌گذارد. به این گونه که طراوت، شادابی و درخشش پوست از بین می‌رود و حالت افتادگی پیدا می‌کند که طبیعتا از زیبایی آن کاسته خواهد شد.

از سوی دیگر، در صورتی که بیماران قلبی و عروقی در پی مصرف داروهای ضدانعقاد از جمله وارفارین، این دارو را نیز مصرف کنند، به دلیل دفع ویتامین K، با مشکلات انعقاد خون مواجه می‌شوند و این مساله بسیار خطرناک است. البته مشکل نفخ معده را هم باید اضافه کرد. اما در خصوص داروی دوم ضدچاقی، باید گفت این دارو (سیبوترامین با نام تجاری مریدیا) با تاثیر بر سیستم اعصاب مرکزی، روی مونوآمین‌های مغزی اثر می‌گذارد.

مونوآمین‌ها نوعی ترکیب محرک مثل آمفتامین‌هاست که در گذشته برای چاقی مصرف می‌شد، اما اکنون موجب افزایش فشارخون و اختلال دریچه قلبی می‌شود. به هر حال داروی مریدیا که دومین داروی مورد تایید FDA است،چنین عوارضی ندارد.

هموطنان باید بدانند که اگرچه این دو دارو با عوارض خود در برخی افراد نیز منع مصرف دارند، اما نباید فراموش کرد، امروز تبلیغات زیاد روی داروهای دیگر می‌تواند موجب گمراهی و بروز پیامدهای ناگوار شود، زیرا به دلیل سودآور بودن آن به عوارض احتمالی و جانبی‌اش اشاره نمی‌شود.

برخی داروها به غلط نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند که به آنها داروهای مدر می‌گویند. همچنین داروهایی هستند که موجب تهوع و استفراغ می‌شوند. داروهایی مانند فروزماید، ‌دیگوکسین و لازیکس که ملین و مسهل‌اند، برخی از راهکارهای انحرافی درمان چاقی از سوی برخی افراد هستند.

این داروها اگرچه برخی اوقات در مسابقات ورزشی که فرد نیاز به کاهش وزن دارد، استفاده می‌شود، اما می‌تواند به دلیل بر هم زدن تعادل آب و املاح بدن، حتی در برخی موارد موجب مرگ افراد شود، از این رو مصرف آن حتما باید با تجویز پزشک و در موارد خاص باشد.

در کنار داروهای شیمیایی، مصرف برخی جوشانده‌ها و یا دم‌کردنی‌های گیاهی از جمله چای سبز برای درمان چاقی توصیه شده است.

فقط چای سبز است که با کاهش چربی‌های مضر می‌تواند کمک زیادی به افراد چاق بویژه بیماران قلبی و عروقی کند.

علاوه بر چای سبز که مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکاست، مصرف شکلات تلخ هم در کاهش چربی‌ها و وزن و افزایش آنتی‌اکسیدان‌ها موثر است. مصرف روزانه این دو یعنی چای سبز و شکلات تلخ برای افراد چاق توصیه می‌شود.

در این میان مصرف روغن کبد ماهی و قرص امگا ۳ نیز در از بین بردن چربی‌های مضر بدن موثر است. اما یک نکته مهم که باید مورد توجه بیماران قلبی و عروقی یا سکته مغزی قرار گیرد، این است که مصرف داروی امگا ۶ که امروز تبلیغات زیادی روی آن انجام می‌شود، می‌تواند با افزایش غلظت خون موجب خطرات جدی شود. پس افراد دچار بیماری‌های قلبی و عروقی از مصرف داروهای امگا ۶ و امگا ۹ یا مخلوط امگا ۳، ۶ و ۹ خودداری کرده و فقط امگا ۳ مصرف کنند.


چاقی و اضافه وزن دردسری است که خیلی از ما با آن درگیریم اما مرز آن کجاست؟ زودتر از آن که دیر شود پیشگیری کنید به کمک امتحان کتبی می‌فهمید تا رسیدن به چاق شدن چه فاصله ای دارید و تا چه حد باید نگران باشید.

   ۱- چند روز یک‌بار فست‌فود می‌خورید؟

الف- در طول سال به‌ندرت سراغ فست‌فود می‌روم.
ب- یک‌بار در ماه
ج- یک‌بار در هفته
د- دو تا چهار بار در هفته
ه- پنج تا هفت بار در هفته

   ۲- قبل از ناهار به خانه می‌رسید و به‌شدت گرسنه هستید. چه غذایی را انتخاب می‌کنید؟

الف- چیزی نمی‌خورم و تا وقت ناهار صبر می‌کنم.
ب- یک یا دو عدد میوه می‌خورم.
ج- یک تکه نان تست با مقداری پنیر انتخاب می‌کنم.
د- یک بسته چیپس عالی است!
ه- مقداری شکلات، چیپس و آبنبات که همیشه روی میز پیدا می‌شود.

   ۳- نوشیدنی مورد علاقه‌تان کدام است؟

الف- آب
ب- آبمیوه‌های طبیعی
ج- چای و قهوه
د- نوشابه‌های گازدار
ه- همه موارد

   ۴- هر چند وقت یک‌بار ورزش می‌کنید؟

الف- تقریبا هر روز
ب- چند بار در هفته
ج- هر چند هفته یک‌بار
د- یک یا دوبار در سال
ه- تقریبا هیچ‌وقت

   ۵- وزن دوستانتان نسبت به شما چگونه است؟

الف- دوستان من نسبت به خودم لاغر‌تر هستند.
ب- به دنبال این هستم که مانند دوستانم متناسب باشم.
ج- بعضی از آنها وزن‌شان از من بیشتر است.
د- نسبت به دوستانم کمی اضافه وزن دارم.
ه- من و دوستانم همگی چاق هستیم!

   ۶- در یک روز تعطیل پاییزی که هوا خوب است چه فعالیتی انجام می‌دهید؟

الف- برای ورزش و فعالیت در هوای خوب بیرون می‌روم.
ب- با دوستانم برای پیاده روی قرار می‌گذارم.
ج- همراه دوستانم به پیک‌نیک می‌رویم.
د- ترجیح می‌دهم در خانه بمانم، روی کاناپه لم بدهم و تلویزیون ببینم.
ه- تمام روز در خانه  استراحت می‌کنم و غذاهای مورد علاقه‌ام را می‌خورم.

   ۷-وقتی به ‌مهمانی دعوت می‌شوید چطور خودتان را سرگرم می‌کنید؟

الف- فعالیت زیادی دارم و از موسیقی لذت می‌برم.
ب- ضمن حرف زدن با دوستان حرکات موزون انجام می‌دهم.
ج- ساندویچ‌های کوچکی انتخاب می‌کنم و کمتر روی صندلی می‌نشینم.
 د- ترجیح می‌دهم به میز سرو غذا و پیش‌غذا نزدیک باشم و کمتر از جایم بلند می‌شوم.
ه- یک صندلی مناسب نزدیک میز غذا پیدا می‌کنم، به دنبال خوراکی‌های مختلف هستم و صندلی‌ام را حفظ می‌کنم!

   ۸-درباره تناسب‌اندام‌تان چطور فکر می‌کنید؟

الف- فکر می‌کنم اندام متناسبی دارم و وزن من نسبت به قدم متناسب است.
ب- در مرز چاقی هستم و اگر کمی زیاده‌روی کنم، به سرعت چاق می‌شوم.
ج- کمی اضافه وزن دارم و بهتر است چند کیلو لاغر‌تر باشم.
د- این روزها کم‌تحرک هستم و زیاد غذا می‌خورم و روز به روز چاق‌تر می‌شوم.
ه- اضافه وزن زیادی دارم و فکر می‌کنم بیش از حد چاق هستم.

   ۹- وزن شما چقدر برای‌تان مهم است؟

الف- می‌دانم اندام متناسبی دارم و هر چند وقت یک‌بار وزنم را کنترل می‌کنم.
ب- کمی نگران افزایش وزنم هستنم و گاهی خودم را وزن می‌کنم.
ج- در خانه یک ترازو دارم و مراقب افزیش وزنم هستم.
د- هر روز خودم را وزن می‌کنم تا مبادا وزنم زیاد شده باشد.
ه- هر روز صبح خودم را وزن می‌کنم و از اینکه عقربه‌های ترازو بالا می‌رود، حسابی دلخور می‌شوم.

   ۱۰- وقتی حوصله‌تان سر می‌رود با غذا خوردن خودتان را سرگرم می‌کنید؟

الف- هرگز، به دنبال فعالیت‌های دیگری می‌روم.
ب- سعی می‌کنم خودم را از مواد غذایی پرکالری دورنگه دارم.
ج- با غذا خوردن خوشحال می‌شوم و احساس کسالت و بی‌حوصلگی ندارم.
د- گاهی اوقات خودم را با خوردن مشغول نگه می‌دارم.
ه- دوری از غذاهای خوشمزه برایم غیر ممکن است و هر وقت فرصت کنم غذا می‌خورم.

نحوه امتیازدهی:

حال وقت حساب و کتاب است. برای اینکه بفهمیم تا مرز چاقی چقدر فاصله داریم امتیازها را با دقت محاسبه کنید.

به هر پاسخ الف ۵ امتیاز، به هر پاسخ ب ۴ امتیاز، به هر پاسخ ج ۳ امتیاز، به هر پاسخ د ۲ امتیاز و به هر پاسخ هـ  یک‌امتیاز دهید. نتایج آزمون به شما کمک می کند تا  نسبت به وزن تان آگاهی بیشتری داشته باشید  و با تغییر سبک زندگی از چاقی دور بمانید.

۱۰ ۲۰

شما به‌شدت چاق هستید. این احتمال وجود دارد که به دلیل اضافه وزن در کارها و فعالیت‌های روزمره دچار مشکل شوید. شاید نظر شخصی شما این باشد که چندان هم چاق نیستید اما تست به شما می‌گوید که به زودی از این هم چاق‌تر می‌شوید. 

نداشتن فعالیت کافی، تنبلی و پرخوری سلامت شما را تهدید می‌کند. این احتمال وجود دارد که امراض و بیماری‌های مزمنی مانند دیابت، ناراحتی قلبی، مشکلات گوارشی و. . . در کمین شما باشد یا شاید در حال حاضر هم به آنها مبتلا باشید. 

همین حالا فرصت خوبی است تا برای سلامت‌تان فکر کنید. حتی اگر با وجود چاقی خودتان را دوست دارید و از اندام‌تان راضی هستید، باز هم لازم است برای کاهش وزن و پیشگیری از بروز بیماری‌ها هر چه سریع‌تر خودتان را به مطب متخصص تغذیه برسانید و خیلی زود در یک باشگاه ورزشی ثبت نام کنید.

۲۱ – ۳۰

در مرز چاقی قرار دارید و سریع چاق میشوید یا حتی ممکن است با کمی بی‌احتیاطی به سمت اضافه وزن جزئی سوق پیدا می‌کنید اما هنوز خیلی دیر نشده و می‌توانید با تغییرات کوچکی در سبک زندگی‌تان از چاقی، اضافه وزن و بیماری‌های مرتبط با آن در امان بمانید. کافی است از همین امروز برنامه غذایی‌تان را تغییر دهید، برنامه‌ای برای ورزش روزانه داشته باشید و از خوراکی‌های ناسالم دست بکشید.

علاوه بر این زمان مناسبی را برای خوردن غذاهای سالم در نظر بگیرید و سعی کنید از پرخوری یا مصرف میان‌وعده‌های پرچرب و پرکالری پرهیز کنید. به این ترتیب می‌توانید برای کنترل وزن‌تان اقدام کنید و زمان مناسبی است که به خودتان بیایید و برای تغییر مصمم شوید. شاید در ابتدا برایتان سخت باشید ولی با رژیم و ورزش به سرعت متناسب می‌شوید.

۳۱ – ۴۰

وزن شما نسبتا متناسب است و تا رسیدن به مرز چاقی کم و بیش فاصله دارید. با این وجود شاید چند مورد سبک زندگی ناسالم هم داشته باشید که سبب چاقی شما نمی‌شود اما در طولانی‌ مدت ممکن است اضافه وزن جزئی را همراه داشته باشد. در هر دهه از زندگی سوخت و ساز بدن‌تان کم می‌شود. پس اگر به چهار یا پنجمین دهه زندگی‌تان رسیده‌اید کالری کمتری به بدن‌تان برسانید. چربی‌های ناسالم و شیرینی‌جات دشمن اصلی سلامت شما هستند. اگر تحرک روزانه‌تان کافی نیست برای داشتن برنامه ورزشی منظم همین امروز اقدام کنید و از مشورت با مربیان غافل نشوید. چربی‌های موضعی تناسب اندام شما را به‌شدت به هم می‌زند و بهترین راه برای مقابله با آنها ورزش است.

۴۱ – ۵۰

اندام متناسبی دارید و نیازی نیست از بابت چاقی نگرانی داشته باشید. ورزش منظم و پرهیز از فست‌فودها به شما کمک می‌کند تا بدن سالمی داشته باشید. نسبت به مواد پرکالری و چاق‌کننده آگاهی دارید و به‌موقع از غذا خوردن دست می‌کشید. از طرف دیگر در زمینه مواد غذایی مختلف، کالری دریافتی روزانه و توجه به مواد غذایی مفید اطلاعات خوبی دارید و سعی می‌کنید دانش‌تان را در زمینه تغذیه و تناسب اندام بالا ببرید. با این سبک زندگی می‌توانید خودتان را از ابتلا به بیماری‌های مزمن رایج دور نگه دارید و به طول عمرتان بیفزایید. اگر این سبک زندگی سالم را ادامه دهید، چاقی و بیماری‌های مرتبط با آن سراغ‌تان نمی‌آید و از داشتن اندامی متناسب همیشه به خودتان افتخار می‌کنید.

 چطور در رستوران چاق نشویم؟

شاید یکی از عادات شما این است که آخر هفته‌ها همراه با دوستان‌تان به رستوران می‌روید و در یک دورهمی دوستانه لحظات لذت‌بخشی را می‌گذرانید. اما این عادت می‌تواند با اضافه وزن همراه باشد. اگر می‌بینید رستوران رفتن سبب چاقی شما شده کافی است بعضی از عادت‌های تان را تغییر دهید.

شریکی غذا سفارش ندهید

شاید دوست شما بخواهد دونفری یک پیتزا مخصوص بزرگ بخورید. این پیشنهاد‌های شراکتی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه‌تر هستند و هزینه آخر هفته شما را کاهش می‌دهند اما اگر به فکر سلامت و پیشگیری از اضافه وزن هستید چنین پیشنهای را قبول نکنید. شاید دوست شما وزن متناسبی دارد یا فعالیت بدنی‌اش بیشتر است. پس به توصیه متخصصان توجه کرده و رژیم غذایی خودتان را دنبال کنید. از روی منو به دنبال غذاهایی باشید که به نظر کم‌حجم و سالم‌تر هستند. با یک پیتزا سبزیجات کوچک موافقید؟


چاقی یک بیماری است

از چندین دهه پیش جنبه های گوناگون تاثیر رژیم غذایی بد و یا به زبانی دیگر تغذیه ناکافی بر بروز بیماری های گوناگون مشخص شده بود. به همین خاطر در بسیاری از جوامع مرفه چنین تصوری شکل گرفته بود که لایه های فقیر تر جامعه که از تغذیه خوبی برخوردار نیستند به بیماری هایی نظیر چاقی مفرط دچار می شوند.
یک چنین فرهنگی باعث می شد که مشکلات و عوارض ناشی از تغذیه بد را فقط به لایه های فقیر نسبت دهند و بنابراین کلیت جامعه از زیر بار پاسخ دادن به این معضلات فرار کند.


چاقی در کودکان

 محققین در سال های اخیر دریافته اند که کودکان و نوجوانانی که کمتر می خوابند، در مسیر ابتلا به بیماری ها و مشکلات سلامتی متعدد به خصوص اضافه وزن و چاقی قرار دارند. یکی از موارد قابل بحث پیرامون این موضوع این است که آیا زمان به خواب رفتن کودکان تاثیر گذارتر است یا مدت زمان خواب و بیدار بودن آن ها. محققین معتقدند که زمان بندی خواب مهمتر از مقدار خواب است.


چگونه چاق نشویم؟

  • به طور منظم غذا بخورید

ممکن است یک روز از صبح تا شب چیزی نخورید، تا بتوانید در مهمانی شب به اندازه کافی از غذاها و دسرهای خوشمزه میل کنید. با اینکه این فکر منطقی به نظر می‌رسد، اما نخوردن غذا قبل و بعد از یک مهمانی، هیچ کمکی به شما نخواهد کرد، فقط متابولیسم  (سوخت و ساز) بدن شما را کند خواهد کرد. اگر هم گرسنه به مهمانی برسید، مطمئناً غذاهای پرکالری را انتخاب خواهید کرد و خیلی بیشتر خواهید خورد.


بدون چربی حجم به دست بیاورید

یکی از دشوارترین برنامه‌ های غذایی این است که بخواهید برای یک فرد که قبلاً چاق بوده برنامه حجم طراحی کنید یا برای کسی برنامه بنویسید که دائم در حال مجادله با چربی‌های بدنش است. مشکل اینجاست که هر زمان چنین افرادی شروع می‌کنند به حجم گرفتن چربی‌ های بدن‌ شان مثل یک بالن زیاد می‌شود. کریس استو روش خاصی ارائه داده که این مشکل را حل می‌کند.

تجربه حجم بدون چاقی

سؤال اصلی این است که چطور می‌توان برنامه حجمی را تجربه کرد که طی آن چربی‌ های ناخواسته به بدن اضافه شود؟ این مهم نیازمند عنایت به ۳ فاکتور مهم دارد که در ادامه هر کدام بررسی می‌شوند.


میوه‌های خشک

یک متخصص تغذیه و رژیم‌ درمانی گفت: میوه‌های خشک کالری بیشتری نسبت به میوه‌های تازه دارند و به همین دلیل مصرف بی‌رویه آن‌ها موجب چاقی و اضافه وزن می‌شود.

دکتر تیرنگ نیستانی در گفت و گو با شبکه ایران افزود: میوه‌های خشک و حتی لواشک‌‌هایی که به صورت بهداشتی و سالم تهیه می‌شوند، می‌‌توانند یک میان ‌وعده خوب برای همه افراد باشند.

به گفته وی، اما این خوراکی‌‌ها در مقایسه با میوه‌‌های تازه معادل خودشان، کالری بیشتری دارند و مصرف بی‌‌ رویه‌ آنها می‌تواند باعث چاقی شود که این نکته باید در مورد کودکان یا کسانی که اضافه وزن دارند، مورد توجه قرار گیرد.

نیستانی با اشاره به اینکه فیبر و آنتی‌‌ اکسیدانی که در میوه‌ها وجود دارد در لواشک آنها هم وجود دارد، اظهار کرد: املاح میوه‌ ای که به صورت لواشک یا آلوچه در می‌‌آید، کاهش پیدا نمی‌کند بلکه با جوشاندن، تغلیظ و خشک‌‌ کردن، افزایش هم می‌یابد.

این متخصص تغذیه ادامه داد: بسیاری از افرادی که نمی‌‌توانند هر روز با خودشان میوه به محل کارشان ببرند، می‌‌توانند کمی برگه‌‌ های خشک آلو، هلو، زردآلو یا لواشک با خود همراه داشته باشند.

وی عنوان کرد: بسیاری از میوه‌ها و سبزی‌ها منبع خوبی برای دریافت ویتامین‌ C هستند اما متاسفانه بخش بسیاری از این ویتامین‌، طی فرآیند خرد و خشک‌‌‌ کردن، تخریب شده و از بین می‌رود.


 بعضی از مردم بر این باورند که هیچی نمیخورم اما باز هم چاق میشوم 

دلایل اضافه شدن وزن از ابتدای زندگی، متعدد و متفاوتند. اما همه شان یک نتیجۀ یکسان را به دنبال دارند: پُر شدن بدن از سلول های چربی و بنابراین ایجاد کیلوهای اضافه.

وراثت
امروزه می‌دانیم ژن هایی وجود دارند که بر اشتها، بر ترشح آنزیم های ضروری برای سوزاندن چربی ها و بر توقف یا کند کردن روند ذخیره سازی چربی ها اثر می‌گذارند.
اگر پدر یا مادر بیش از حد چاق باشند، احتمال چاق شدن فرزندان تا ۴۰% تخمین زده شده است.