فرسودگی مفصل را به تاخیر بیندازید

فرسودگی مفصل را به تاخیر بیندازید

برای اینکه از زندگی کردن لذت ببرید و تا حد ممکن فعال باشید باید مفاصل سالمی داشته باشید.

مراقبت از مفصل راهی برای زندگی بهتر

برای اینکه از زندگی کردن لذت ببرید و تا حد ممکن فعال باشید باید مفاصل سالمی داشته باشید. در غیر این صورت دچار درد و فرسودگی مفصل می شوید؛ مشکلی که هر روزه زندگی میلیون ها نفر را سخت تر می کند، مخصوصا افراد سالخورده تر.

مفصل چیست؟

فضای بین دو استخوان و غلاف که اطراف آن را گرفته و از آن محافظت می کند، را مفصل می گویند. انتهای استخوان ها، در لایه ای از باقت همبند پوشیده شده است که به ضربه گیری و محافظت از انتهای استخوان ها کمک می کند تا وقتی دست با پا حرکت می کند، بهم ساییده نشوند. مفاصل در بدن انسان، انواع گوناگونی دارند اما معمول ترین آن ها، مفصل سینوویال نام دارد زیرا این نوع مفصل حاوی مایع سینوویال است. مایع سینوویال به نرم و روان کردن مفصل کمک کرده و اصطکاک را کاهش می دهد، مفصل زانو، نمونه ای از مفصل سینوویال است.

مراقبت از مفاصل

وقتی جوان و سالم هستید، مفاصل شما مثلاً مفصل زانو، سالم ترین و انعطاف پذیر ترین حالت خود را دارند غضروف قوی است اما همچنان انعطاف پذیر است. ضمناً غضروف کاملاً استخوان ها را می پوشاند، بنابراین شما درد مفصل درد یا فرسودگی مفصل ندارید. اما این شرایط با افزایش سن، تغییر می کند. با گذشت زمان ساخت غضروف که استخوان ها را می پو شاند. تغییر می کند و این تغییر مثبت نیست.

مفاصل و غضروف ها چگونه پیر می شوند؟

غضروف از سه جزء اصلی تشکیل شده الاستین، کلاژن و پروتئوگلیکان کلاژن بافتی فیبری است که غضروف را نسبت به پارگی، سفت و مقاوم می کند، در حالی که الاستین، عامل کشسانی و انعطاف پذیری غضروف است. پروتئوگلیکان هم پروتئین های  است که قندها به آن چسبیده اند و کمک می کنند غضروف، هیدراته باقی مانده و در برابر فشارهای متراکم مقاومت کنند.

سیستم خوبی به نظر می رسد، اینطور نیست؟ اما با افزایش سن، پروتئوگلیکان از نظر ساختاری تغییر می کند و باعث خشکی غضروف شده و آن را مستعد آسیب می کند با گذشت زمان، غضروف ممکن است سفت و شکننده شود. غضروف، بافتی نیست که به سادگی ترمیم شود چون جریان خونی خاصی در آن وجود ندارد که اکسیژن و مواد مغذی برایش تامین کند. یکی از نمادهای پیری مفاصل، ورم مفاصل است. با تغییرات غضروف که ناشی از سال خوردگی و فرسودگی طبیعی هستند ضعف غضروف شروع می شود با فرسایش تدریجی غضروف و نازک تر شدن و نابهنجار شدن آن، استخوان ها هم هنگامی که مفاصل را حرکت می دهید، به راحتی گذشته حرکت نخواهند کرد.

در موارد حاد، غضروف کاملاً از بین رفته و استخوان ها به همدیگر ساییده می شوند. تمام مفصل تدریجاً تا حدی سفت می شوند که هر حرکتی دردناک خواهد بود هر چند آرتروز، یک بیماری ناتوان کننده در اثر پیری و آسیب غضروفی است، اما مولفه التهایی نیز در آن وجود دارد.

کدام مفاصل بیشتر مستعد آرتروز هستند؟

احتمال بروز درد و سفتی ناشی از آرتروز در زانوها، لگن، کف پاها، ستون فقرات و یا دست ها بیشتر است. در موارد شدیدتر، آرتروز می تواند مفصلی را کاملاً تخریب کند. اگر به دست های یک فرد سالخورده نگاه کنید، می توانید تورم را در مفاصل انگشتان دستش ببینید و متوجه شوید که به دلیل آرتروز، انگشتان تغییر شکل داده اند. خوشبختانه همه افراد دچار درد، سفتی و فرسودگی مفصل نمی شوند اما ریسک این بیماری با افزایش سن بیشتر می شود شاید شنیده باشید زنان نسبت به مردان بیشتر مستعد آرتروز هستند اما عامل سن، بیشتر تاثیر گذار است.

مردها قبل از سنین ۴۵ سالگی بیشتر در معرض ابتلا به آرتروز هستند. اما برای زنان، احتمال ابتلا به این بیماری در سنین بالاتر،بیشتر است. استروژن می تواند تاثیری محافظت کننده تا میانسالی داشته باشد، اما بعد از آن، احتمال این بیماری بالا می رود. ضمنا آرتروز جنبه وراثتی هم دارد افرادی که ژن آرتروز دارند، دچار نقص ژنتیکی در متابولیسم غضروفی هستند که مانع ساختن غضروف سالم و جدید با سرعت کافی می شود. البته شما کنترلی روی ژنتیک تان ندارید اما کارهایی هست که می توانید برای به تاخیر انداختن پروسه پیری مفاصل تان انجام دهید و ریسک بروز علائم آرتروز را کاهش دهید.

حفظ سلامت مفاصل

برای اینکه به مفاصل تان کمک کنید تا با افزایش سن تان، سلامت خود را بهتر حفظ کنید باید جلوی آسیب به آن ها را بگیرید افرادی که مفاصل شان آسیب دیده بیشتر در معرض ابتلا به آرتروز هستند.

وزن تان را هم باید کنترل کنید! حمل چند کیلوگرم وزن اضافی باعث وارد کردن فشار زیادی به مفاصل شده و احتمال آسیب را بالا می برد. وقتی روی سطح صاف راه می روید، فشاری که زانوتان تحمل می کنند. چیزی معادل یک و نیم برابر وزن بدن تان است و وقتی از پله ها بالا می روید، نیرویی که به زانوهای تان وارد می شود تا ۵ برابر وزن بدن تان افزایش می یابد!حتی کاهش وزن اندک هم می تواند ریسک درد ناک شدن مفاصل را کاهش بدهد.

سبک زندگی تان هم مهم است. یکی از مهمترین چیزهایی که می توانید برای حفظ سلامت مفاصل خود انجام دهید، انجام تمرینات قدرتی است.

چرا تمرینات قدرتی؟

زیرا با افزایش سن، شما عضله از دست می دهید و این اتفاق بدی است چون عضلات قوی می توانند از مفاصل در برابر آسیب محافظت کنند بر خلاف باور عمومی ،ورزش، حتی ورزش های سنگین، ریسک آرتروز را در افرادی که مفاصل سالمی دارند، افزایش نمی دهد آن هایی که ورزش می کنند، مفاصل سالم تری دارند.

تغذیه چطور؟

هیچ راه تضمینی برای کاهش سرعت پروسه پیری و فرسودگی مفصل یا پیشگیری از آرتروز با کمک تغذیه وجود ندارد اما مطالعات نشان داده شما می توانید با خوردن غذاهای سر شار از آنتی اکسیدان و دارای خاصیت ضد التهابی، علائم را تسکین بدهید.

میوه ها و سبزی ها، منابع خوبی از فیتونوترینت هایی با فعالیت ضد التهابی و آنتی اکسیدانی هستند که می توانند درد، سفتی و فرسودگی مفصل را کاهش بدهند. گردو و بذر کتان، غنی از امگا ۳ گیاهی با خواص ضد التهابی است و ماهی های چرب نیز حاوی امگا ۳ بلند زنجیره هستند که می  توانند درد و التهاب مفاصل را کم کنند. غذاهای گیاهی سرشار از فیبر نیز هستند که یک عامل غذایی  دیگر مرتبط با کاهش ریسک آرتروز است. دو مطالعه گسترده که روی ۶۲۰۰ نفر انجام شد نشان داد مصرف فیبر بیشتر با کاهش ریسک آرتروز دردناک زانو مرتبط است. بله تعذیه از این جهت هم اهمیت دارد!

به اشتراک بگذارید:

ثبت دیدگاه