دارو های نیرو زا

چه چیزی در باره ی داروهاي دوپينگي و تمايز آن ها از مكمل هاي سالم می دانید؟

چه چیزی در باره ی داروهاي دوپينگي و تمايز آن ها از مكمل هاي سالم می دانید؟ همگام

چه چیزی در باره ی داروهاي دوپينگي و تمايز آن ها از مكمل هاي سالم می دانید؟
همگام با پیشرفت دانش پزشكی وداروسازی، متاسفانه عده ای با اهداف سودجویانه ، استفاده نابجا از  برخی داروها را درجامعه اشاعه می نمایند . یكی از عرصه های این سود جویی كاربرد غیر اصولی داروها در ورزش وترویج آن بوده است كه اهداف اقتصادی، اجتماعی وحتی سیاسی در ورای این موارد استفاده نابجا وجود دارد. موارد فراوان عوارض زیانبار و گسترده جسمی وروحی و موارد مرگ ومیر ناشی از ارتكاب به دوپینگ، حاكی از گسترش تكان دهنده این ضد ارزش در صحنه ورزش می‌باشد.

 

مکمل و داروهای نیرو زا

با در نظر گرفتن ایجاد عوارض جبران ناپذیركه دوپینگ بر روح و جسم ورزشكاران دارد، باید در تمایز دادن مكمل های مناسب از داروهای غیرمجاز و دوپینگی دقت بیشتری به عمل آید و محصولاتی انتخاب شوند كه در مورد تركیبات و سالم بودن آن ها اطمینان داشته باشیم.
دوپینگ به دلایل زیر ممنوع شناخته شده است :
۱- دلایل فیزیكی : كاربرد برخی داروها مجموعه ای از اثرات جانبی ناخواسته و زیانبار را بر  بدن فرد برجای می‌گذارند كه می توانند در پاره ای از موارد برگشت ناپذیر باشند و صدمات جبران ناپذیری را برسلامت ورزشكار وارد نمایند .
۲-  دلایل اخلاقی : دوپینگ با اهداف انسانی ورزش كه سالم سازی جسم وروان می باشد منافات دارد . از طرف دیگر  این پدیده زمینه ای را برای كشانده شدن جوانان ورزشكار به سوی اعتیاد به این مواد  فراهم می آورد.
۳- دلایل قانونی : دوپینگ بدلیل ایجاد برتری غیر منصفانه در صحنه ورزش، بر خلاف مقررات سازمان های اجرایی ورزش می باشد وارتكاب  به آن، جرم  شناخته می شود.

سه گروه از داروهایی كه در ورزشكاران به عنوان دوپینگ استفاده می شوند شامل موارد زیر است:
۱-  داروهای نیروزا :كه توسط ورزشكار به طور آگاهانه برای افزایش كارآیی ورزشی مورد استفاده قرار می گیرد. مانند استروئیدهای آنا بولیك كه در شماره قبل توضیحاتی در مورد تاثیرات  این مواد ذكر شد.

۲- داروهای درمانی : كه توسط ورزشكار یا پزشك معالج وی بطور آگاهانه ویا ناآگاهانه در قالب نسخه های درمانی مورد استفاده واقع می شوند،  طبق مقررات، برخی از این داروها نظیر داروهای ضد احتقان، مواد سمپاتیك، داروهای ضد اسهال وكورتیكواستروئیدهای موضعی، در صورتی كه مصرف آن ها قبل از مسابقه توسط پزشك تیم به اطلاع كمیته برگزار كننده رسیده باشد، مجاز شمرده می شوند.

۳- داروهای نشئه آور : كه برای ایجاد حالت خوشی كاذب و عدم احساس خستگی و    تنش های روحی توسط ورزشكار مصرف می شوند.
مصرف پنج گروه از  این داروها توسط ورزشكاران در مسابقات ورزشی ممنوع می باشد كه عبارتند از:
الف) داروهای محرک دستگاه عصبی مرکزی؛ مانند آمفتامین، کوکائین، افدرین، پسودو افدرین، فنیل پروپانول آمین.
ب) داروهای مخدر؛ مانند هروئین، مورفین، متادون.
ج) استروئیدهای آنابولیک؛ نظیر ناندرولون، تستوسترون، اکسی متولون، استانوزولول.
د) داروهای ادرارآور(مدر)؛مانند فوروسماید، تیازید، اسپیرونالاکتون،
ه) هورمونهای پپتیدی و گلیکوپروتئینی و آنالوگهای آنها؛ مانند هورمون رشد،  اریتروپویتین و …
داروهایی كه در ورزش مورد استفاده نابجا قرار می گیرند اغلب  شامل تركیبات كوكائین ، آمفتامین، كافئین وپروپانول آمین هستند. این محركهای سیستم اعصاب مركزی، توسط ورزشكاران برای افزایش میزان انرژی، دقت وتمركز حواس، تحریك رفتاری وبالابردن سطح هوشیاری استفاده می شوند . این داروها در حدود ۲۰ درصد از مجموع سوء‌ استفاده های دارویی را به خود اختصاص می دهند.
كوكائین از برگ های یك گیاه بومی به نام” اریتروكسیلون كوكا” در كشور پرو به دست می آید. كوكائین برای اولین بار توسط فروید جهت درمان دسته ای از اختلالات عصبی مانند افسردگی و وسیله ای برای افزایش قدرت، انرژی و شهامت به كار می رفت، اما بدلیل بروز عوارض جانبی خطرناك وكشف داروهای جدیدتر با خصوصیات برتر، بزودی كنار گذاشته شد. كوكائین، ابتدا ایجاد حالت سرخوشی ونشئه كرده و پس از آن حالت نا امیدی ایجاد می نماید. از عوارض جانبی كوكائین می توان به كاهش هماهنگی حركات، هیجان، بی خوابی، بی قراری، اضطراب، جنون، سكته های قلبی و نا رسایی احتقانی قلب اشاره كرد.
كوكائین مستقیما روی منطقه ای از مغز به نام هیپوتالاموس جانبی كه پشت گوش قراردارد تاثیر  می كند. این بخش از مغز مسئول انتقال احساس لذت و آرامش است. زمانی كه یكی از اعصاب این منطقه تحت تاثیر كوكائین قرار می گیرد، یك ناقل عصبی به نام دوپامین ترشح می شود كه باعث ایجاد ارتباط بین اعصاب و بروز احساس لذت و سرخوشی می شود ولی این احساسات پس از جذب دوپامین از بین می روند.
برخی ورزشكاران معتقدند با مصرف كوكائین می توانند در اجرای حركات ورزشی خود موفق تر عمل كنند یا حداقل این ماده می تواند در آن ها آرامش و اعتماد به نفس ایجاد كند. این افراد باید بدانندكه بدن انسان به سرعت به كوكائین عادت می كند و فرد باید هر روز مقدار مصرف خود را افزایش دهد و این امردر نهایت منجر به نابودی سریعتر افراد خواهد شد.
به عنوان نمونه مرگ «‌لین بیاس» ستاره بسكتبال دانشگاه مریلند آمریكا و « دان راجرز» فوتبالیست آمریكایی در سال ۱۹۸۶ بر اثر اسیدوز ناشی از مصرف كوكائین بوده است.
آمفتامین ها گروه دیگری از این دسته داروها هستند. سرآغاز دوپینگ در ورزشهای نوین با این داروها بوده است. این داروها در ابتدا برای كاهش وزن استفاده می شدند ولی  مصرف آن ها به علت عوارض جانبی زیادی كه بر جا می گذاشتند قطع شد.  این داروها توسط ورزشكاران جهت كاهش احساس خستگی، افزایش سرعت عكس العمل به عوامل محیطی، تمركز حواس، حالت تهاجمی وبالاخره كاهش وزن استفاده می شوند. بدلیل عدم احساس خستگی توسط ورزشكاران این خطر وجود دارد كه این افراد ساعتهای متمادی به فعالیت بدنی ادامه داده و عوارض جبران ناپذیری به بدن آنان وارد آید. افزایش سرعت ضربان قلب، افزایش فشارخون، تپش قلب، خشكی دهان، تاری دید، لرزش بدن، تشنج، توهم، خشونت و مرگ  از اثرات ناخواسته این داروها هستند. مرگ «‌كورت انمارجانسون » دوچرخه سوار دانماركی در المپیك ۱۹۶۰ رم در اثر مصرف آمفتامین بوده است.
فنیل پروپانول آمین، محرك دیگر سیستم اعصاب مركزی است كه درداروهای ضد سرما خوردگی جهت رفع احتقان وآبریزش دستگاه تنفسی فوقانی استفاده می شود. این دارو ، به دلیل بروز اثرات سمی  كه مصرف مقادیر بالای آن دارد كمتر توسط ورزشكاران استفاده شده است . از عوارض جانبی این دارو می توان به افزایش فشار خون، حملات صرعی ،آریتمی قلبی وحتی افزایش احتمال سكته قلبی اشاره نمود .
داروی دیگرمحرك سیستم اعصاب مركزی، كافئین است. كافئین ماده ای از گروه« متیل گزانتین ها» می باشد كه درچای وقهوه به فراوانی وجود دارد. این دارو، علاوه بر خصوصیات كلی تحریك سیستم اعصاب مركزی به دلیل تاثیری كه در افزایش مصرف اسیدهای چرب در چرخه های تولید انرژی در بدن دارد،می تواند انرژی زا هم باشد. كافئین در تركیب برخی از داروهای مسكن و ضد سرماخوردگی نیز وجود دارد .
در ورزشهای استقامتی، برخی از ورزشكاران از این دارو استفاده می كنند. از عوارض ناخواسته این دارو  خاصیت مدری، آریتمی قلب و برهم زدن وضعیت خواب و بیداری را می توان نام برد. به دلیل وجود كافئین در تركیب نوشیدنی های معمولی، وجود مقادیر بالاتر از ۱۲ میكروگرم بر میلی لیتر كافئین در ادرار میزانی است كه به عنوان دوپینگ منظور می شود،
داروهای مدّر یا دیورتیك ها: این داروها شامل دسته گسترده ای از تركیبات شیمیایی با اثر مشترك افزایش میزان دفع ادرار می باشند. داروهای مدر در مواردی نظیر گلوكوم ،  قلیایی كردن ادرار ، آلكالوزمتابولیك، كوه گرفتگی حاد، ادم حاد ریوی ، افزایش كلسیم خون ، مسمومیت با یونهای مختلف ، نارسایی حاد كلیوی، افزایش اسید اوریك خون، فشار خون بالا، نارسایی احتقانی قلبی ودیابت نوع دو كاربرد درمانی دارند.
ورزشكاران برای آنكه در حین مسابقات دچار تكرر ادرار نشوند از این مواد استفاده می‏كنند، همچنین افرادی كه بدنسازی كار می‏كنند برای كم كردن وزن خود درست قبل از مسابقات این مواد را به كار می‏برند تا عضلاتشان به صورت برجسته ظاهر ‏شود. موارد استفاده این داروها در ورزش‏هایی مثل اسب‏سواری و بوكس كه وزن ورزشكار می‏بایست در حد مشخصی باشد نیز دیده می‏شود . همچنین وقتی ورزشكاران می‏خواهند آثار مواد نیروزا را از بدن خود پاك كنند از مدرها استفاده می‏كنند چرا كه باقی مانده مواد نیروزا در ادرار قابل رؤیت می‏باشد. عوارض جانبی این داروها شامل به هم خوردن تعادل آب والكترولیتهای  بدن، مشكلات قلبی، عروقی، عصبی و متابولیك می باشد.

درباره اصغر مرادی

قهرمان هشت دوره پرورش اندام ومربی بین المللی فدراسیون جهانی بدنسازی IFBB-تحصیل کرده تربیت بدنی-مدیر مجتمع ورزشی گلها-مدیر شرکت تولید دستگاههای بدنسازی بادی فول-مدیر سایت اتحادیه بدنسازی ایران-مشاور مربیگری ,مدیریت وبازاریابی باشگاههای بدنسازی

ثبت دیدگاه